Straż miejska może skontrolować piec w domu. Wielu mieszkańców nie zna przepisów

Straż miejska może zapukać do drzwi i skontrolować piec w domu, a odmowa wpuszczenia funkcjonariuszy może mieć konsekwencje prawne. Niedawna interwencja w Katowicach wywołała burzę komentarzy i pokazała, jak wielu mieszkańców nie zna przepisów.

Lawinę komentarzy i reakcji wywołała interwencja Straży Miejskiej w domu mieszkańca Katowic. Zakończyła się ucieczką właściciela domu, z komina którego wydobywał się gryzący dym. W komentarzach wiele osób ostro skrytykowało działania strażniczek i wyraziło poparcie dla zachowania mieszkańca. Przypomnijmy jak przebiegała ta interwencja.

Nie wpuścił, wsiadł do auta i odjechał

Strażniczki podjęły interwencję, gdy podczas patrolu poczuły nieprzyjemny zapach unoszący się w powietrzu. Podejrzewały, że wydobywa się on z komina domu, a powodem jest spalanie odpadów. Funkcjonariuszki Straży Miejskiej postanowiły to sprawdzić i po chwili zlokalizowały źródło dymu. Jednak, gdy zapukały do drzwi, właściciel stanowczo odmówił wpuszczenia strażniczek. Mimo że okazały mężczyźnie upoważnienie prezydenta miasta do przeprowadzenia kontroli. Właściciel stwierdził, że nie ma pieca w domu i zamknął drzwi. Gdy funkcjonariuszki zagroziły, że wezwą policję, wyszedł z domu, wsiadł do auta i odjechał.

Opisana sytuacja wydarzyła się 10 lutego w dzielnicy Dąbrówka Mała w Katowicach. Po tym, jak mężczyzna odjechał, strażniczki złożyły na komisariacie policji zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 225 kk. Zgodnie z tym przepisem, dotyczącym udaremniania lub utrudniania przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska, „kto osobie uprawnionej do przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska lub osobie przybranej jej do pomocy udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”. Policjanci zajmują się tą sprawą.

Nie wiem, ale się wypowiem

Informacja o interwencji przebiła się do dużego grona odbiorców. Pod naszym postem pojawiły się w przeważającej większości negatywne komentarze pod adresem Straży Miejskiej. Oto kilka spośród setek komentarzy (pisownia oryginalna). 

To wybrane opinie pod naszym postem na Facebooku. Setki osób poparły te komentarze poprzez polubienia.

Dużo reakcji wywołał też komentarz oficjalnego profilu Straży Miejskiej w Katowicach. Jego administrator starał się tłumaczyć, że wiele osób nie zdaje sobie sprawy z kompetencji strażników:

Niektórzy uważają, że znają prawo lepiej od tych, którzy z przepisami pracują na co dzień. Jak mówi Jacek Pytel, rzecznik prasowy katowickiej Straży Miejskiej, w przeszło 10-letniej historii kontroli pieców do tej pory być może raz zdarzyło się, że ktoś nie wpuścił strażników do domu. Już w 2017 roku na stronie Straży Miejskiej można było przeczytać, że „nie wpuszczając strażnika miejskiego właściciel nieruchomości popełnia przestępstwo z art. 225 Kodeksu Karnego, a funkcjonariusz w takiej sytuacji ma prawo wezwać policję”. Od tamtej pory przepisy się nie zmieniły.

Strażnicy mają upoważnienie prezydenta

Ten artykuł kodeksu dotyczy unikania kontroli, a samą podstawą prawną do jej przeprowadzenia jest obowiązujący od 2001 roku art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska. Dotyczy on kontroli przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska. Jak można przeczytać w przepisach, do wykonywania funkcji kontrolnych prezydent miasta może upoważnić pracowników podległych im urzędów gminnych lub funkcjonariuszy straży gminnych.

- Ustawodawca dał prezydentowi prawo wyznaczania osób, które tę kontrolę mogą przeprowadzić. Jest ono wydawane imiennie wraz z numerem identyfikacyjnym. Taka osoba ma upoważnienie do przeprowadzenia kontroli przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska - wyjaśnia Jacek Pytel.

Straż Miejska podejmuje interwencje własne (jak w opisanym przypadku), na zgłoszenie mieszkańca, który poczuł gryzący dym lub widział duże zadymienie oraz po kontroli dymu wydobywającego się z komina, czyli przy lotach dronem.

Gdy strażnicy pukają do drzwi, to nie spotykają się z oporem mieszkańca. Przyzwyczaili się już do tego sami funkcjonariusze, którzy rocznie przeprowadzają setki takich kontroli. - Strażnik się przedstawia, jest umundurowany, pokazuje legitymację oraz upoważnienie prezydenta miasta i informuje o tym, co zamierzamy robić - mówi Pytel. Kontrola często kończy się bez konsekwencji, bo strażnicy nie znajdują niczego podejrzanego. 

„Będziemy informować policję”

Jednak czasem przyłapują na gorącym uczynku osobę spalającą śmieci. Jeśli nie mają co do tego pewności, to pobierają z pieca materiał do badań. - Gdy mamy wątpliwości lub wiemy, że wcześniej mogły być palone śmieci, możemy pobrać popiół do badań zgodnie z procedurami. Próbka popiołu jest pobierana do słoika, który jest szczelnie plombowany i trafia do instytutu. W ciągu kilkudziesięciu godzin otrzymujemy informację, czy w piecu były palone śmieci - mówi rzecznik Straży Miejskiej.

Jest zaskoczony tak dużą liczbą komentarzy, które pokazują brak znajomości przepisów. - Do nikogo z drzwiami nie wejdziemy, ale jeżeli ktoś nam będzie uniemożliwiał przeprowadzenie kontroli, będziemy o tym informować policję, a za to może być wyrok karny. Ale tu nie chodzi o to, żeby ktoś szedł do więzienia, tylko żeby ludzie wiedzieli, że takie przepisy istnieją - wyjaśnia Pytel.

W Katowicach 37 strażników ma upoważnienia do takich kontroli. To właśnie oni reagują na zgłoszenia i podejmują interwencje dotyczące podejrzanego dymu. W zeszłym roku przeprowadzili 1170 interwencji dotyczących podejrzenia spalania odpadów. Odnotowano 101 wykroczeń. Funkcjonariusze ujawnili nie tylko śmieci w piecach, ale także opał niezgodny z uchwałą antysmogową.