Załęże to jedna z najstarszych dzielnic Katowic, której historia sięga XIII wieku. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z dokumentu księcia opawsko-raciborskiego Mikołaja z 15 grudnia 1360 roku, potwierdzającego własność wsi Załęże, Bogucice i miasta Mysłowice przez Ottona z Pilicy.
Początkowo Załęże miało charakter rolniczy, jednak pod koniec XVIII wieku, wraz z rozwojem górnictwa węgla kamiennego oraz hutnictwa żelaza i cynku, nastąpiła industrializacja późniejszej dzielnicy Katowic. Kluczowe znaczenie dla rozwoju dzielnicy miały kopalnia "Kleofas" oraz huta "Baildon".
W 1896 roku w Załężu utworzono parafię katolicką, a dwa lata później rozpoczęto budowę kościoła pw. św. Józefa. W tym samym roku doszło do tragicznego pożaru w kopalni "Kleofas", w wyniku którego zginęło 105 górników.
W dzielnicy znajduje się neoklasycystyczny pałac przy ulicy Gliwickiej 159, będący dawnym dworem folwarcznym.
Pozytywne zmiany w części Załęża graniczącej ze Śródmieściem zapoczątkowało oddanie do użytku Centrum Rozrywki "Punkt 44" z multipleksem Cinema City, kinem IMAX oraz kręgielnią.
W pobliżu znajdują się m.in. Powiatowy Urząd Pracy (ul. Pośpiecha) i siedziba Straży Miejskiej w Katowicach (ul. Żelazna). W ostatnich latach pomiędzy ul. Żalazną, ul. Grundmanna i ul. Chorzowską powstało kilka nowoczesnych biurowców.
Załęże graniczy z takimi dzielnicami jak Osiedle Tysiąclecia, Dąb, Śródmieście, Załęska Hałda-Brynow część zachodnia, Osiedle Witosa i miasto Chorzów.