Spodek zostanie wpisany do rejestru zabytków. Procedura rozpocznie się w najbliższych dniach

Po tym jak ujawniliśmy, że miasto zamierza zburzyć, a potem odbudować zewnętrzne tarasy Spodka, wojewódzka konserwator zabytków zdecydowała, że w ciągu kilku dni rozpocznie procedurę wpisania hali i jej najbliższego otoczenia do rejestru zabytków. Zapytany o to wiceprezydent Katowic był sceptyczny.

Kilka tygodni temu napisaliśmy o przetargu, które Katowickie Inwestycje ogłosiły na projekt wyburzenia i odtworzenia tarasów i schodów wokół Spodka. Jak wynika z ekspertyzy, którą dla Katowickich Inwestycji przygotowała w 2023 roku firma inżynierska Statyk Sp. z o.o Spółka Komandytowa, zarówno tarasy, jak i prowadzące na nie schody, nie nadają się już do dalszego bezpiecznego użytkowania.

Wspomniana ekspertyza powstała na podstawie analizy dokumentacji archiwalnej, wizji lokalnych, badań odkrywkowych i laboratoryjnych oraz obliczeń sprawdzających.

Eksperci stwierdzili występowanie licznych uszkodzeń, w tym m.in. korozję prętów zbrojeniowych, miejscowe ubytki przekroju nawet do 100%, destrukcję żelbetowych belek i płyt, zwłaszcza krawędziowych i dylatacyjnych, pęknięcia oraz uszkodzenia otuliny prętów. Dodatkowo, nośność balustrad jest już niewystarczająca. Nie spełniają norm dotyczących naporu tłumu. Niedobory zbrojenia stwierdzono w kluczowych elementach konstrukcji. Są też problemy z odprowadzaniem wody opadowej, wynikające z ugięć konstrukcji​.

W przetargu na projekt wyburzenia i odtworzenia tarasów wpłynęły dwie oferty. Co ciekawe, jedną z nich (w konsorcjum) złożyła ta sama firma, która przygotowywała ekspertyzę dotyczącą konieczności wyburzenia tarasów. Ta oferta była droższa od drugiej, która mieściła się w zakładanym budżecie. 

Nasze informacje przekopiowały inne media, w tym ogólnopolskie. Wiele osób wyraziło zaniepokojenie planami miasta. Teraz odniosła się do nich nowa wojewódzka konserwator zabytków. Anna Ostrowska wydała w poniedziałek specjalne oświadczenie, w którym informuje m.in., że "Spodek jest objęty ochroną wynikającą z faktu ujęcia go w gminnej ewidencji zabytków miasta Katowice, co oznacza, że pozwolenie na budowę lub rozbiórkę dotyczące tego obiektu wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Odmowa uzgodnienia wyklucza możliwość wydania takiego pozwolenia."

Wynika to z art. 39 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że już teraz Spodek jest chroniony przez wyburzeniem jakiejkolwiek części. Jednak konserwator wojewódzka chce go chronić bardziej. Co ważne, wpis do rejestru ma objąć nie tylko samą halę, ale cały zespół zabudowań, włącznie z lodowiskiem i salą gimnastyczną. Niewykluczone, że obejmie też plac przez Spodkiem. - Dokładne granice planowanego wpisu nie zostały jeszcze ustalone. Trwa ich analiza. Wystąpiliśmy już do urzędu miasta o mapy geodezyjne, żeby dokładnie poznać sytuacją własnościową działek, na których stoi zespół zabudowy Spodka - mówi Mirosław Rymer, rzecznik prasowy WKZ. Dodaje, że kolejni konserwatorzy wojewódzcy nosili się z zamiarem wpisania Spodka do rejestru, ale z różnych przyczyn od tego odstępowali. Teraz odwrotu ma już nie być.

Główną stroną w postępowaniu dotyczącym wpisu będzie miasto. Kilka tygodni temu zapytaliśmy o tę sprawę wiceprezydenta Bogumiła Sobulę. Stwierdził, że osobiście nie ma jednoznacznego zdania. -Spodek jest dla nas obiektem pełnym kontrastów od strony emocjonalnej. Jest obiektem kultowym i blisko mu do pojęcia zabytek. Z drugiej strony jest obiektem niezwykle żywym, pulsującym i jako taki powinien być elastyczny i powinien mieć możliwość spełniania maksymalnie dużej ilości potrzeb organizatorów wydarzeń i ich uczestników. Myślę, że to, iż jest w ewidencji i jednocześnie wszyscy mamy świadomość tego, z jakim pietyzmem i ostrożnością powinniśmy do tego pulsującego wydarzeniami obiektu podchodzić, jest rozwiązaniem na dzisiaj sensownym.

Przy okazji informacji o rozpoczęciu całej procedury, Anna Ostrowska poinformowała, że zleciła niezależnemu ekspertowi dokonanie oceny, czy możliwe jest "dostosowanie schodów i tarasów Spodka, bez dokonywania ich rozbiórki, do stanu zgodnego z prawem i wymogami bezpieczeństwa z uwzględnieniem potrzeb związanych z funkcją zabytku, w szczególności organizacją imprez masowych".