Sosnowiec buduje velostradę do Katowic, czyli donikąd

W Sosnowcu została podpisana umowa z wykonawcą projektu i budowy velostrady, która docelowo ma przebiegać od Katowic do Dąbrowy Górniczej. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, droga będzie gotowa za 2,5 roku. Tyle że nie połączy się z velostradą po stronie Katowic, bo dla tej nie ma nawet koncepcji.

Kładki, ślimaki, tunel

To będzie jedna z większych inwestycji transportowych w historii Sosnowca, chociaż chodzi "tylko" o drogę rowerową. Jednak to nie jest zwykła DDR, tylko autostrada rowerowa, na którą złoży się m.in. kilka obiektów inżynieryjnych i tunel. Wybrane w przetargu przez miasto konsorcjum rozpoczyna właśnie prace projektowe, które mają potrwać 12 miesięcy. Kiedy wykonawca uzyska wszystkie zgody, zaczną się prace budowlane, które mają potrwać maksymalnie 18 miesięcy. Oznacza to, że za 2,5 roku Sosnowiec ma mieć komfortową drogę rowerową do granicy z Czeladzią, Będzinem, Dąbrową Górniczą i Katowicami. 

Wykonawca, firma Primost Południe zBędzina, która tworzy konsorcjum z katowickim Drogopolem, ma już doświadczenie w budowie infrastruktury dla rowerów. - Jesteśmy w trakcie realizacji stalowej kładki pieszo-rowerowej w Krakowie na Ludwinowie - mówi Michał Targoś, prokurent w Primost Południe,

Dodaje, że niekoniecznie obiekty inżynieryjne, czyli kładki ze "ślimakami" czy tunel będą w tej inwestycji największym wyzwaniem. - Najtrudniejsze będzie to, że pracujemy w centrum miasta. Wyzwaniem będzie takie realizowanie prac, żeby w jak najmniejszym stopniu zaburzyć życie mieszkańców i kierowców. Mamy na to koncepcję, którą będziemy chcieli zatwierdzić w mieście.

Projekt powstanie w oparciu o koncepcję funkcjonalno-użytkową, która zakłada pewne rozwiązania koncepcyjne. Nie jest jednak przesądzone, że droga będzie wyglądać dokładnie tak, jak w koncepcji. 

- Jesteśmy w przededniu rewolucji transportowej na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Powstanie prawdziwa autostrada rowerowa, która połączy na początek Sosnowiec z Będzinem i Czeladzią, ale jestem przekonany, że równie szybko z Katowicami i Dąbrową Górniczą - mówi Arkadiusz Chęciński, prezydent Sosnowca, który, biorąc pod uwagą sytuację z velostradą po drugiej stronie Brynicy, wykazuje się dużym optymizmem. Ale o tym za chwilę.

50 mln zł za velostradę

Budowa veloostrady na terenie Sosnowca będzie kosztować około 49,8 mln zł, z czego ponad 43 mln zł to dofinansowanie z Unii Europejskiej. Wkład własny zapewniła Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia.

Velostrada w Sosnowca rozpocznie się w rejonie Egzotarium i będzie się składać z trzech odcinków, o łącznej długości około 7,5 km. 

Odcinek w kierunku centrum Sosnowca

Trasa zacznie się przy skrzyżowaniu ulicy Piłsudskiego oraz Kresowej (to miejsce najbliżej Katowic). Do bezkolizyjnego przejazdu nad ulicą Piłsudskiego posłuży rowerowy wiadukt, na który rowerzysta wjedzie dzięki „spiralnej” drodze. Później trasa będzie biegła wzdłuż drogi ekspresowej S86, do śladu po nieczynnej linii kolejowej. Dalej pobiegnie śladem kolejowym równolegle do ulicy Wiązowej. Po przejechaniu tunelem pod aleją Mireckiego, nadal wykorzystując ślad po linii kolejowej wzdłuż ulicy Sedlaka, będzie można dojechać do Akademii Humanitas, a następnie velostrada połączy się z istniejącą drogą rowerową w rejonie skrzyżowania ul. Orlej z ul. Grota- Roweckiego.

Odcinek w kierunku Będzina i Dąbrowy Górniczej

Ten odcinek zaczyna się w rejonie ul. Wiązowej przy wiadukcie nieczynnej linii kolejowej nad drogą ekspresową S86. Droga rowerowa prowadzona będzie wzdłuż S86 i przetnie ul. Grota-Roweckiego za sprawą specjalnej kładki rowerowej ze spiralnym najazdem i zjazdem. Przez ulicę Małobądzką velostrada pobiegnie pomiędzy S86 a istniejącym przyczółkiem wiaduktu drogowego, który zostanie przebudowany. Następnie będzie przebiegać wzdłuż S86 i DK94 do ul. Będzińskiej, gdzie skręci w kierunku Będzina i zakończy się na granicy miast.

Odcinek w kierunku Czeladzi

Droga rowerowa w kierunku Czeladzi będzie rozpoczynać się w rejonie ul. Wiązowej, gdzie skręci na dawny wiadukt kolejowy, który zostanie przebudowany. Następnie velostrada zostanie poprowadzona wzdłuż ul. Stalowej i ul. Grota Roweckiego w kierunku granicy Czeladzi.

Velostrada w zdecydowanej większości będzie miała cztery metry szerokości. W miejscach, gdzie struktura terenu na to nie pozwala, droga może być węższa. Będą to jednak sporadyczne przypadki. Również wszystkie łuki zostaną wyprofilowane w taki sposób, by rowerzysta nie musiał mocno wytracać prędkości.

Droga do Katowic, czyli donikąd

To będzie jeden z najbardziej efektownych, ale też skomplikowanych inżynieryjnie odcinków velostrad, które mają powstać w metropolii. Problem w tym, że na razie nie ma wielkich szans na szybkie połączenie Sosnowca z Katowicami. Dla velostrady nr 1 po stronie Katowic nie ma bowiem nawet jeszcze koncepcji przebiegu trasy, mimo że już dawno powinna być gotowa.

- Trochę jest w tym naszej winy i zapisów umowy, które pozwalają intepretować ją na tyle, że ciężko jest odebrać efekt pracy. Uważamy, że powinniśmy dostać gotowy przebieg velostrady, ale na razie go jeszcze nie mamy. Na dzisiaj trudno mi powiedzieć jak się zakończą te negocjacje i kiedy docelowo taki przebieg, który pozwoli wbić łopatę, zostanie zaprojektowany - mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu GZM. 

Głównym problemem na drodze do stworzenia optymalnego przebiegu velostrady Katowice - Sosnowiec jest stan własnościowy wielu działek. - Takim najbardziej logicznym przebiegiem jest teren byłej kolei piaskowej. Przez to, że dysponują nim prywatni przedsiębiorcy, których oferty nie jesteśmy w stanie przyjąć, bo odbiega od wyceny, takie poprowadzenie trasy może być niemożliwe. Uważam, że być może ważniejsze byłoby się skupić na lobbowaniu w sprawie zmiany ustawy metropolitalnej oraz przepisów dotyczących budowy infrastruktury rowerowej, tak żeby można było mieć specustawę, która tego typu problemy rozwiązuje.

Mówiąc wprost, chodzi o to, żeby drogę rowerową można było zrobić tzw. ZRID-em. Wtedy strona publiczna może wejść w czyjś teren, a właściciel - jeśli nie zdecyduje się na sprzedaż w drodze negocjacji - dostaje odszkodowanie.

Na optymalnej trasie velostrady Katowice - Sosnowiec działki należą m.in. do Pragbudu i Grupy Pietrzak, która na terenie byłego wąwozu kolejowego chciała zbudować osiedle domów. Mimo przepchnięcia przez władze Katowic uchwały w trybie lex deweloper, inwestor nie może budować, bo uchwałę zaskarżyli mieszkańcy i Naczelny Sąd Administracyjny przyznał im rację.

Jak mówią przedstawiciele GZM, największy problem występuje na odcinku od ul. Hallera przez Borki do granicy z Sosnowcem.

Umowę z wykonawcą koncepcji, firmą DMK Inżynieria z Rybnika, podpisano w połowie 2023 roku, a prace miały potrwać 10 miesięcy.