Muzeum Historii Komputerów i Informatyki przenosi się do Krakowa. W Katowicach nie znalazło wsparcia

Muzeum Historii Komputerów i Informatyki po 13 latach przenosi się do Krakowa. Cenna kolekcja komputerów zniknie z Katowic. Choć stowarzyszenie próbowało dojść do porozumienia z miastem. Bez skutku.

Eksponaty to około 500 kompletnych zestawów komputerowych, a licząc sprzęt na sztuki, nawet ponad 4 tysiące urządzeń. Potężną kolekcję Muzeum Historii Komputerów i Informatyki gromadziło przez lata. Pomysłodawcą założenia muzeum był zmarły kilka miesięcy temu Krzysztof Chwałowski, który najpierw zaczął zbierać sprzęt w prowadzonym sklepie komputerowym. Jednak szybko zabrakło miejsca, choć zaczęło się od małego marzenia

- Zapragnąłem znaleźć, odkupić komputer, który dostałem jako dziecko od taty (komputer Acorn BBC Master Compact mogli w czasach PRL-u kupić górnicy w sklepach "G" - przyp. red.). Przez 3 lata, kiedy wisiały ogłoszenia, ludzie przynosili wszystko, tylko nie ten komputer - opowiadał nam w 2017 roku Krzysztof Chwałowski, dyrektor Muzeum Historii Komputerów i Informatyki.

Najpierw swoją kolekcję przechowywał w Szopienicach, później na pl. Oddziałów Młodzieży Powstańczej. W końcu Muzeum Historii Komputerów i Informatyki powstało w siedzibie Miasta Ogrodów. W 2016 roku otwarto pierwszą stałą wystawę i od tamtej pory organizowano nie tylko wydarzenia w budynku przy pl. Sejmu Śląskiego. Muzeum wychodziło również do ludzi, pojawiając się na imprezach w spodku, organizując LAN party czy udostępniając swoje retro konsole na Rynku. Choć niektórym się do nie podobało, Krzysztof Chwałowski uważał, że komputer to nie jest typowy eksponat muzealny i powinno się go używać. 

Lata po pandemii były dla MHKI trudne. Z roku na rok spadała liczba gości. - Muzeum to jest coś, z czego najłatwiej ludziom zrezygnować - mówi Jacek Gajlikowski, członek zarządu Stowarzyszenia Przyjaciół Muzeum Komputerów, które prowadziło Muzeum i najbliższy przyjaciel Krzysztofa. Koszty rosły, a zainteresowanie spadało. - W zeszłym roku mieliśmy stratę 50 tys. złotych. Przychody z biletów tylko w minimalnym stopniu pokrywały koszty utrzymania muzeum. To jest główny powód naszej decyzji. Ponad rok temu zaczęliśmy szukać alternatywnych rozwiązań. Przede wszystkim po to, żeby nasze zbiory nie przepadły - mówi Gajlikowski. W ciągu ostatniego półrocza ze sprzedaży biletów Muzeum wyciągało między 2 a 3 tys. złotych miesięcznie.

Stowarzyszenie szukało rozwiązania problemu w katowickim urzędzie, ale bez skutku. W Mieście Ogrodów muzeum mogło przez te wszystkie lata liczyć na preferencyjny czynsz. Jednak nie otrzymywało żadnych dotacji. Najdroższe były opłaty związane z prądem. W skali miesiąca wynosiły około 5 tys. złotych. Do tego dochodziło opłacenie przewodników, a często zdarzało się, że zwiedzać nie przychodził nikt. 

- My jesteśmy podmiotem muzealnym wpisanym na listę ministerstwa, ale jednocześnie podmiotem prywatnym. Czy miasto pomagało nam na maksimum swoich możliwości? Ciężko mi powiedzieć. Na pewno po części miało związane ręce dlatego, że muzeum od początku było prywatne - wyjaśnia członek zarządu stowarzyszenia.

Gdy rozmowy w Katowicach się nie powiodły, postanowiono spróbować w Muzeum Inżynierii i Techniki w Krakowie, z którym już wcześniej Muzeum Historii Komputerów i Informatyki współpracowało m.in. przy okazji wystawy „Miasto. Technoczułość”. Tam udało się dojść do porozumienia z instytucją kultury prowadzoną przez miasto. Teraz jest już przesądzone, że z Katowic muzeum komputerów przeprowadzi się do Krakowa.

Poinformowało o tym na swoim Facebooku:

Już od początku września spływały do nas informacje o tym, że Muzeum w siedzibie Miasta Ogrodów jest zamknięte. Dlatego ponad dwa tygodnie temu, 3 września, wysłaliśmy pytania w tej sprawie. Rzecznik prasowa przekazała je Miastu Ogrodów, ale do dzisiaj nie doczekaliśmy się odpowiedzi. Pod koniec września wszystkie eksponaty znikną z przestrzeni gmachu przy pl. Sejmu Śląskiego. Ich inwentaryzacja i transport to duże wyzwanie logistyczne. Jak mówi Jacek Gajlikowski, przygotowano już 180 palet, żeby przewieźć sprzęt.

Na nową ekspozycję w Krakowie prezentującą wielką kolekcję MHKI trzeba będzie poczekać przynajmniej rok. Trwa renowacja budynku, w którym ma się ona znaleźć. Dopiero po tym powstanie koncepcja wystawy komputerów.