Gdyby Budżet Obywatelski w Katowicach był prawdziwym budżetem obywatelskim, czyli alternatywna lista projektów dopuszczonych do głosowania

Władze Katowic od wielu lat udają, że nie widzą co dzieje się w budżecie obywatelskim. Zdecydowana większość projektów dopuszczonych do głosowania i później realizowanych nie spełnia podstawowej zasady BO, czyli ogólnodostępności. Trudno się przeciętnemu mieszkańcowi załatwić w szkolnej toalecie czy ubrać strój sportowy konkretnego zespołu. Po tym jak miasto opublikowało listę projektów dopuszczonych do głosowania w tym roku, przygotowaliśmy swoją, na której znalazły się tylko te, które są zgodne z regulaminem.

Od lat piszemy, że to patologia. Od lat ludzie, którzy aktywnie działają w BO, mówią to samo. Wreszcie, z każdym rokiem spada liczba wniosków składanych do BO, co też powinno dać komuś do myślenia. Ale jeśli możesz odesłać do BO dyrektora szkoły czy przedszkola, w których trzeba wyremontować toaletę albo kupić piec do kuchni, to dlaczego tego nie zrobić. W końcu to ty ustalasz zasady i to ty decydujesz. A że te decyzje zupełnie wypaczają ideę BO? Kto by się tym przejmował.

Szkoły, przedszkola, żłobki, miejska biblioteka, domy kultury. To wnioski dotyczące tych instytucji najczęściej przewijają się na liście dopuszczonych do głosowania. Przejrzeliśmy wszystkie i przygotowaliśmy własną listę. Podstawowym kryterium była ogólnodostępność. Drugim, całkowite wykluczenie miejskich jednostek. Wprawdzie książki zakupione przez Miejską Bibliotekę Publiczną może wypożyczyć każdy, ale żebranie o pieniądze na nie przez BO jest żenujące. Bibliotece nowe książki należą się jak psu buda. 

Odrzuciliśmy też zdecydowaną większość warsztatów i innych cyklicznych wydarzeń, które są niczym innym jak zajęciami prowadzonymi w MDK-ach. A te powinny być finansowane bezpośrednio z budżetu. Na naszej liście nie znalazły się także wszelakie naprawy placów zabaw, montaż oświetlenia, budowa parkingów i wszystkie te inicjatywy, które miasto powinno "ogarniać" w ramach bieżącego utrzymania i finansowania.

Alternatywna lista projektów ogólnomiejskich

VII Piano Tężnia Festiwal 2026 - wprawdzie biorąc pod uwagę cykliczność tego wydarzenia, miasto spokojnie mogłoby je już umieścić w "zwykłym" budżecie, ale nie można temu projektowi odmówić ogólnodostępności.

CzytaMY - cykl spacerów historyczno-architektonicznych po Katowicach - to co prawda projekt MBP, ale realizowany w przestrzeni publicznej, więc spełnia podstawowe kryterium.

Bebokowe starziki - Starka i Starzik - wincyj, wincyj beboków. No, ale dobra, co kto lubi. Miałyby stanąć na zewnątrz budynku przy ul. Warszawskiej, więc podstawowe kryterium spełniają.

Krokusowa łąka - Park im. T. Kościuszki - Skwer Katowickich Seniorów

Neon Kot w butach - rekonstrukcja - to projekt do BO jak za dawnych lat, czyli coś, czego miasto nie musi robić, ale czego mogą chcieć mieszkańcy.

Siłownia dla dzieci - siłownia ma się znaleźć na terenie MDK "Południe", ale zakładamy, że po godzinach otwarcia placówki też będzie ogólnodostępna.

Figurka Beboka w Parku Kościuszki, przestrzeni aktywności i kultury - kolejny bebok, ale na ogólnodostępnym terenie.

Kutzogranie! - festiwal na cześć Kazimierza Kutza - inicjatywa upamiętnienia w aktywny sposób na terenie Szopienic zmarłego kilka lat temu reżysera.

Pomnik Jana Furtoka na nowo wybudowanym stadionie GKS-u Katowice przy ulicy Nowa Bukowa - skoro dopuszczane są beboki, to pomniki też.

I to by było na tyle, jeśli chodzi o projekty ogólnomiejskie.

Alternatywna lista projektów lokalnych

BOGUCICE

Festyn przy bibliotece - na otwartym terenie i dla wszystkich chętnych.

Wybieg dla psów "Brzózka" - teren przy skrzyżowaniu ul. Podhalańskiej i ul. Bohaterów Monte Cassino.

Zobacz, kto tu mieszka - dzikie życie w sercu miasta - tablice informacyjne w Parku Boguckim - może dziwić planowany koszt zakupu dwóch tablic (25 000 zł), ale mają stanąć na ogólnodostępnym terenie.

Święto Dzielnicy Bogucice - tu mamy pewien dylemat, bo co do zasady, święta dzielnic powinny być cykliczne i organizowane ze "zwykłego" budżetu.

BRYNÓW CZĘŚĆ WSCHODNIA - OSEIDLE ZGRZEBNIOKA

Letni festyn na Brynowie - wprawdzie ma się odbyć na terenie szkoły, ale w założeniu mogą wziąć w nim udział mieszkańcy spoza społeczności szkoły.

DĄB

FEST Bebok (figurka Beboka oraz powitalny międzypokoleniowy piknik rodzinny) - "dzielnica Dąb potrzebuje swojego Beboka w kulturalnym i społecznym sercu dzielnicy". No skoro potrzebuje...

Muzyka od juniora do seniora - koncerty dla mieszkańców - tutaj mały znak zapytania, bo koncerty mają się odbywać w MDK, ale jeśli będą otwarte, to przechodzi.

Już po publikacji tekstu, dostaliśmy wyjaśnienie z MDK: 

"Koncerty w ramach projektu „Muzyka od juniora…” autorstwa Pana Jerzego Syrkiewicza, są w pełni darmowe, ale niestety nie w pełni ogólnodostępne ze względu na ograniczone miejsca na sali audiowizualnej MDK „Koszutka” filia „Dąb”. Na koncerty odpowiednio wcześniej rozdawane są bezpłatne wejściówki, które do odbioru są w sekretariacie. Każdy ma możliwość odebrania bezpłatnej wejściówki, jednakże ich liczba jest ograniczona ze względu na ilość miejsc na sali i przepisy p.poż."

DĄBRÓWKA MAŁA

Poprawa estetyki dzielnicy - budowa kwietnika na terenie po spalonym kiosku - w Dąbrówce Małej trudno było cokolwiek dopuścić, bo wszystkie projekty to oczywiste zadania miasta. Ten, jako jedyny, trochę wykracza poza oczywistą oczywistość.

GISZOWIEC

Fajer na Giszowcu - 120-lecie dzielnicy - jak w przypadku innych festynów i dni dzielnic - finansowanie powinno się odbywać bezpośrednio z budżetu miasta, ale jest jak jest.

Zielone Serce Giszowca - strefa relaksu przy fontannie solankowej "I love Giszowiec" - mimo że budowa samej fontanny trwała kilka lat dłużej niż powinna, a wykonawca został wybrany chyba w siódmym przetargu, to pomysłodawczyni fontanny nie daje za wygraną. Nieco jednak przestrzeliła z wyceną swojego nowego projektu. Koszty oszacowała na 43 000 zł, ale Zakład Zieleni Miejskiej zweryfikował je na 180 000 zł.

JANÓW-NIKISZOWIEC

Bezpieczne życie mieszkańców dzielnicy Janów-Nikiszowiec. Zakup i montaż defibrylatorów zewnętrznych AED w dzielnicy Janów-Nikiszowiec - z trzech projektów tylko ten spełnia kryteria.

KOSTUCHNA

Spotkania integracyjne "Śląsk - moje miejsce na Ziemi" - to tak naprawdę zajęcia i spotkania w MDK "Południe", ale niech będzie. Na marginesie, prawie wszystkie wnioski do BO z Kostuchny dotyczą zajęć w miejscowym MDK.

Jarmarki świąteczne - wiosenny i zimowy. Kostuchna 2026. Kontynuacja - odsyłamy do opisów wszystkich festynów i dni dzielnic.

KOSZUTKA

Zróbmy Beboka - Bajtle z Koszutki - wiadomo.

KO_SZUTKA! Dzielnica kultury i sztuki! #2 - różne wydarzenia mają być bezpłatne i dostępne dla każdego.

LIGOTA-PANEWNIKI

Filmowe wakacje na Osiedlu Kokociniec - projekt zakłada cztery terenowe seanse filmowe.

Ekologiczna ścieżka spacerowa od ul. Ostrawskiej do Doliny Potoku Kokociniec – zielone połączenie z Psim Parkiem i Drzewami Młodych Ligocian - wprawdzie to projekt infrastrukturalny, ale nieoczywisty, jak naprawa chodnika czy budowa miejsc parkingowych.

Muzyczne wieczory przy Tężni - gramy po raz trzeci - jak każda impreza cykliczna.

MURCKI

Ścieżka zdrowia w drodze na Dolinkę Murckowską

Kino plenerowe w Parku Murckowskim - projekt zakłada cztery pokazy w okresie wiosna-lato.

XVIII Parafialny Festyn Rodzinny - w założeniu dla wszystkich chętnych, a nie tylko członków parafii.

Spacery edukacyjne po historycznej dzielnicy Murcki - miałyby się odbyć cztery spacery.

Muszlownik Murcki Festiwal - jeśli ktoś w mieście uznaje tę inicjatywą za cenną i potrzebną, to powinna mieć dofinansowanie ze "zwykłego" budżetu, jak inne festiwale.

OSIEDLE PADEREWSKKIEGO - MUCHOWIEC

"Ignaś" - Bebok na Paderku - wiadomo.

Letnie kino plenerowe na Paderewie - planowanych jest 6 projekcji.

Wyjdź do ludzi - plac aktywności dla nastolatków - nietypowa inicjatywa, bo zwykle wszyscy celują w place zabaw dla dzieci.

Rewitalizacja kortów tenisowych na Dolinie Trzech Stawów - teren jest ogólnodostępny i nieogrodzony.

Boisko do gry w bule (Bulodrom) na Dolinie Trzech Stawów - coś podobnego, co funkcjonuje w Parku Kościuszki.

OSIEDLE TYSIĄCLECIA

Aktywnie na Maroko- Zajęcia Kajak Polo - wprawdzie to dość mocno specjalistyczna dyscyplina, ale projekt zakłada zajęcia również dla początkujących.

OSIEDLE WITOSA - żaden wniosek nie spełnia przyjętych przez nas kryteriów.

PIOTROWICE-OCHOJEC - ta sama sytuacja jak wyżej.

PODLESIE

Tablice z historią Podlesia - projekt zakłada ustawienie tablic informacyjnych z faktami historycznymi i ciekawostkami o dzielnicy Podlesie oraz jej budynkach.

SZOPIENICE-BUROWIEC

Blues na Burowcu - mamy dylemat z tego typu projektami, bo gdzieś pod skórą czujemy, że ktoś składa je pod konkretnego organizatora, ale jeśli koncerty będą ogólnodostępne, to przechodzi.

Przywróćmy mieszkańcom zapomniany skwerek na miejsce odpoczynku, plenery malarskie, zajęcia edukacyjne - teren naprzeciwko MDK - projekt ma na celu adaptację zaniedbanego terenu i stworzenie miejsca do odpoczynku, spacerów, poczytania książek, zapoznania się z historią dawniej huty Walther Croneck.

Święta dzielnic na wysokim poziomie - koncerty, przedstawienia teatralne, animacje, zajęcia w MDK i plenerze dla Burowca i Szopienic - jak wszystkie dni dzielnic i festyny.

ŚRÓDMIEŚCIE

Ustawienie wolnostojącego zegara na pl. Miarki - projekt w starym dobrym stylu pierwszych BO. Nie wiadomo czy komuś to naprawdę potrzebne, ale ciekawe. Taka pozytywna fanaberia.

Modernizacja nawierzchni pozostałej części alejki głównej w ROD im. Tadeusza Kościuszki stanowiącej łącznik pomiędzy ulicami Barbary, Kilińskiego, Zajączka a ul. Kościuszki - wprawdzie to teren ROD, ale furtki nie są zamykane, więc po alejkach może spacerować każdy.

Spokojna ulica Barbary - projekt zakłada wprowadzenie dwóch dodatkowych szykan dla kierowców, żeby zwiększyć bezpieczeństwo pieszych.

WEŁNOWIEC-JÓZEFOWIEC

Siłownia plenerowa - siłownia na wolnym powietrzu - czas stawiania siłowni plenerowych na każdym rogu już dawno minął, ale projekt spełnia wszystkie kryteria.

ZAŁĘSKA HAŁDA - BRYNÓW CZEŚĆ ZACHODNIA

Park Kieszonkowy - miałby powstać przy skrzyżowaniu ulic Załęska Hałda i Przekopowa.

ZAŁĘŻE

Letnie kino na Załężu - projekt zakłada dwa seanse.

ZARZECZE

Festyn rodzinny w Zarzeczu

Z kijkami po zdrowie

ZAWODZIE 

Kino letnie na Zawodziu - zaplanowano trzy pokazy filmowe.

Jak więc widać, po odrzuceniu projektów miejskich jednostek, niewiele zostaje. BO już dawno stał się dla wielu tych instytucji jedyną  szansą na poprawienie swojej infrastruktury i jakości oferowanych usług. Bardzo to przykre i straszne zarazem.