Złomiarze zniszczyli nagrobek jednego z budowniczych Katowic. Jest szansa, że zostanie odbudowany

Kilkanaście lat temu nieznani sprawcy zniszczyli nagrobek Ignatza Grünfelda i jego żony Johanny. Jest jednak szansa, że zostanie odbudowany. Gmina Wyznaniowa Żydowska w Katowicach złożyła wniosek do wojewódzkiego konserwatora zabytków o dofinansowanie kolejnego etapu prac.

Cmentarz żydowski przy ul. Kozielskiej na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat był systematycznie niszczony. Wprawdzie mieści się w centrum miasta, ale nieco na uboczu. Ul. Kozielska nie była owiana złą sławą przez przypadek. W okolicy gromadziło się szemrane towarzystwo. Swoje zrobił też działający do niedawna naprzeciwko cmentarza punkt skupu złomu. Wszystko wskazuje na to, że to właśnie złomiarze zniszczyli najbardziej okazały nagrobek znajdujący się na cmentarzu. Chcąc wydobyć stalowe zbrojenia, doprowadzili pomnik Ignatza i Johanny Grünfeldów do ruiny. Jest jednak szansa, że okazały nagrobek zostanie odbudowany.

Pod koniec listopada 2024 roku zakończył się pierwszy etap prac, na który gmina żydowska uzyskała dofinansowanie wojewódzkiego konserwatora zabytków. - Pierwszy etap polegał przede wszystkim na inwentaryzacji i oczyszczeniu elementów nagrobka. Po tym,  jak uległ on zawaleniu, dużo elementów jest pokruszonych. Wydobycie każdego tego granitowego elementu, ich segregacja to była niemal archeologiczna praca - mówi Sławomir Pastuszka, skarbnik Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Katowicach.

Gmina złożyła już wniosek o dofinansowanie drugiego etapu prac i czeka na decyzję konserwatora. Łącznie wszystkie prace (III etapy) mogą kosztować ponad 400 000 zł. - Mamy taki problem, że tu się nie da wjechać ciężkim sprzętem. Trzeba rozstawić specjalistyczne rusztowania. Znacznie trudniej jest coś odbudować niż zbudować od nowa - tłumaczy Pastuszka.

A właśnie teraz trzeba już "poskładać" i postawić potężne granitowe elementy nagrobka. Jeśli znajdą się pieniądze, grób rodziny Grünfeldów będzie gotowy w drugiej połowie 2026 roku.

Kim był Ignacy Grünfeld?

To bardzo zasłużona postać dla Katowic. Bywa określany jednym z budowniczych miasta. Był bowiem projektantem, a przede wszystkim wykonawcą wielu katowickich budynków. Jego firma zbudowała m.in. kamienice przy ul. Warszawskiej 5, ul. Mariackiej 5 i 10, ul. św. Jana 9, ul. 3 Maja 28 czy ul. Stawowej 11 i 13. Poza pracą zawodową, Grünfeld udzielał się społecznie. Od 1866 roku do swojej śmierci w grudniu 1894 roku. Działał też w żydowskich organizacjach charytatywnych.