Mieszkanie Kukuczki, grota śnieżna i ścianka wspinaczkowa. Tak ma wyglądać Centrum Himalaizmu w środku

Gogle VR z widokiem z 14 ośmiotysięczników, nepalski góral witający zwiedzających i zadania do wykonania przed rozpoczęciem wyprawy. Między innymi takie atrakcje mają czekać na gości powstającego Centrum Himalaizmu w Katowicach.

Trwa duża inwestycja w Bogucicach. Za ok. 47,1 mln złotych powstaje nowa instytucja, która ma przypominać o Jerzym Kukuczce i inspirować do odkrywania gór.

W mieszkaniu Kukuczki

Zwiedzanie Centrum Himalaizmu im. Jerzego Kukuczki będzie zaczynało się na II piętrze. Tam w przestrzeni o powierzchni 105 m² pod nazwą „Prolog” goście nowej instytucji zapoznają się z zakresem tematycznym czekającym w kolejnych częściach eskpozycji. Będzie projekcja wprowadzająca w historię eksploracji gór, osobne stanowisko o zdobyciu szczytów Himalajów i Karakorum oraz pierwszych wejściach na ośmiotysięczniki. Poza tym historia polskich wypraw i ogólny zarys polskiego środowiska wspinaczkowego. Na ścianie znajdzie się plan wystawy i dodatkowo podręczny plan w formie origami, który po złożeniu będzie układać się w stojące obok siebie szczyty - Mount Everest i Lhotse.

Kolejną przestrzenią, do której trafią zwiedzający, będzie mieszkanie Kukuczków. Dzięki wybudowaniu przejścia pomiędzy nowym obiektem Centrum Himalaizmu a kamienicą przy ul. Markiefki 94, w której 24 marca 1948 roku urodził się Jerzy Kukuczka i w której mieszkał w młodości, powstanie kolejna przestrzeń wystawiennicza. Ma ona być zaprojektowana w klimacie lat 60. XX w.

„Do odtworzenia są dwa piece kaflowe (kuchenny i pokojowy) występujące w przedwojennych kamienicach robotniczych tego typu. Nie jest konieczne wierne odtworzenie oryginalnego wyposażenia, a jedynie nadanie klimatu wnętrza z czasów młodości Jerzego Kukuczki” - piszą autorzy koncepcji wystawy z katowickiej firmy MTMA.

Oprócz projekcji, z której goście dowiedzą się o życiu Jerzego Kukuczki, będą też dodatkowe stanowiska. Wśród nich na przykład projekcja na stole kuchennym. Za pomocą umieszczonego tu wałka do ciasta będzie można zmieniać wyświetlane fotografie z rodzinnego archiwum Kukuczków. Stare meble, na przykład byfyj, mają być przerobione na gabloty ekspozycyjne. W starym telewizorze wyświetlane będą wspomnienia o legendarnym zdobywcy Korony Himalajów i Karakorum, czyli wszystkich 14 głównych szczytów o wysokości przekraczającej 8 tysięcy metrów n.p.m.

Malowanie komina, gogle VR i nepalski góral

Po odwiedzeniu mieszkania, goście przejdą do głównej wystawy. Stała wystawa zostanie podzielona na kilka części, będzie zlokalizowana na dwóch piętrach, pierwszym i drugim, a jej łączna powierzchnia wyniesie ok. 800 m².

Tak będą podzielone poszczególne przestrzenie ekspozycji:

• „Początki”
• „Przygotowania”
• „Baza wyprawy”
• „Wspinaczka”
• „Sukces?”
• „Puenta”
• „Współczesność”

Każda z tych przestrzeni będzie miała swój zakres tematyczny. Jak zapowiada miasto, zwiedzający mają się poczuć jak uczestnicy górskiej ekspedycji. Ma to być możliwe dzięki interaktywnym tablicom, panelom dotykowym, multimediom i inscenizacjom. 

Na przykład w strefie „Początki” znajdzie się kula o średnicy 150 cm, na którą rzucany będzie z projektora obraz Ziemi, pokazujący łańcuchy górskie, a mapę będzie można przesuwać. Kolejne ściany i stanowiska prezentują bardziej szczegółowe informacje o tych górach. 

W strefie „Przygotowania” jednym z elementów będzie ustawiony na stoliku dalekopis z lat 70. XX w., który będzie przerobiony tak, żeby zwiedzający mogli wydrukować fikcyjny teleks z krótką wiadomością w języku angielskim przesłaną przez Ministerstwo Turystyki Nepalu z informacją o możliwości przeprowadzenia wyprawy wspinaczkowej na południową ścianę Lhotse. Z aplikacji dla młodszych uczestników będzie coś w rodzaju symulacji malowania komina, co nawiązuje do sposobu, w jaki wspinacze zdobywali pieniądze na wyprawy. Przy innym stanowisku trzeba będzie skorzystać z ekranu dotykowego zamontowanego obok beczek, żeby załadować transportu ekspedycji do samochodu ciężarowego.

W przestrzeni poświęconej „Bazie wyprawy” zwiedzających powita siedzący przed chatą pełnowymiarowa postać nepalskiego górala. Góral ma opowiadać krótkie anegdoty o wyprawach, które przechodziły tędy w przeszłości. Dalej znajdzie się także stanowisko, przy którym zwiedzający może wziąć do ręki, a nawet przymierzyć elementy wyposażenia wspinaczy z lat 80. XX w. Mają się tam znaleźć m.in. niewielki namiot z epoki z karimatami i śpiworami, ubraniami i sprzętem wspinaczkowym.

Po przejściu na I piętro goście zaczną zwiedzanie strefy „Wspinaczka”. W niej ustawionych ma być 14 przestrzennych modeli gór, które będą prezentowały 14 ośmiotysięczników, a obok znajdą się informacje na ich temat. Centralnym elementem pomieszczenia ma być model masywu Lhotse o wymiarach u podstawy 6 na 5 metrów i wysokości 490 cm. Model ma stanowić przejście do groty śnieżnej, która ma dać zwiedzającym wyobrażenie o warunkach panujących na ośmiotysięcznikach. W tej strefie znajdą się także dwa stanowiska z goglami VR, po założeniu których zwiedzający ma przenosić się na wybrany ośmiotysięcznik.

Ostatnie strefy to już ekspozycja poświęcona tym, którzy na zawsze zostali w górach i tym, którzy przyczynili się do sukcesów polskiego Himalaizmu. Jest też przestrzeń, w której znalazł się wątek współczesny opisujący czasy po Złotej Dekadzie.

Poza wystawą stałą w Centrum znajdzie się także przestrzeń o pow. 100 m² na wystawy czasowe. Powstanie również sala audytoryjna, gdzie odbywać się będą pokazy filmowe, prelekcje i spotkania z podróżnikami. Planowana jest także profesjonalna ścianka wspinaczkowa, dostępna dla osób o różnym poziomie umiejętności i zaawansowania.

Budowa zakończy się w tym roku

Niedawno pisaliśmy o postępach prac budowlanych w Bogucicach u zbiegu ulic Katowickiej i Markiefki. Jak wynika z harmonogramu, wszystkie prace mają zakończyć się w listopadzie bieżącego roku. Później wykonawca, firma Budimex, w ciągu trzech miesięcy powinna uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu. Oznacza to, że inwestycja zakończy się najpóźniej w lutym przyszłego roku.

Miasto chce, żeby w międzyczasie zaczęło się już tworzenie wystawy. Łącznie przestrzeń wystawiennicza w Centrum Himalaizmu w Bogucicach będzie miała 1 064 m² powierzchni. Koncepcja wystawy powstała na długo przed rozpoczęciem budowy. W opracowywaniu koncepcji wystawy biorą udział syn himalaisty, czyli Wojciech Kukuczka, a także Janusz Majer, Krzysztof Wielicki i Piotr Xięski.

Jeśli faktycznie uda się zsynchronizować budowę centrum z realizacją wystawy, to w maju 2027 roku obiekt powinien być w pełni wyposażony. Na razie trwa przetarg na „wykonanie, dostarczenie, zainstalowanie, uruchomienie i skonfigurowanie wystawy stałej” w Centrum Himalaizmu im. Jerzego Kukuczki w Katowicach. Zainteresowani wykonawcy mogą składać oferty do 5 lutego. Wystawa powinna być wykonana w ciągu 13 miesięcy od dnia zawarcia umowy.