Wojewoda uchylił audyt krajobrazowy województwa śląskiego. Zmiana granic „Parku Śląskiego” była naruszeniem

Istotne naruszenie, istotna ingerencja i nieprawidłowości w głosowaniu. Wojewoda śląski wypunktował uchwałę dotyczącą audytu krajobrazowego. W kontrowersyjny sposób zmieniono w nim granice krajobrazu "Park Śląski".

Uchwała dotycząca audytu krajobrazowego województwa śląskiego została przegłosowana przez radnych sejmiku 17 marca 2025 roku. Zanim wojewoda śląski zdążył opublikować ją w Dzienniku Urzędowym, społecznicy złożyli pismo, w którym apelowali do niego, aby pochylił się nad tą sprawą. Zależało im na tym, ponieważ audyt to akt planowania przestrzennego, który powstaje nawet raz na 20 lat. W dokumencie, który zyskał poparcie radnych, wyłączono z krajobrazu "Park Śląski" teren po byłych Międzynarodowych Targach Katowickich, czyli wcześniejszym Ośrodku Postępu Technicznego. Zarząd woj. śląskiego zrobił to, pomimo sprzecznej opinii ekspertów i naukowców, którzy zajmowali się przygotowaniem audytu.

Gdzie jest granica parku?

W trakcie sesji sejmiku woj. śląskiego wicemarszałek Leszek Pietraszek przekonywał, że audyt zwiększa ochronę Parku Śląskiego, a tereny, które z nim sąsiadują od zawsze były terenami usługowymi. Z kolei przewodnicząca zarządu Stowarzyszenia „Nasz Park” Elżbieta Mądry alarmowała, że tereny po MTK i OPT powinny być włączone w teren Parku i uznane za tzw. krajobraz priorytetowy. W przeciwnym razie marszałek otworzy drogę do zabudowy otoczenia dawnego WPKiW, na czym skorzystają deweloperzy, a stracą mieszkańcy nie tylko aglomeracji, ale całego regionu.

Zgodnie z informacjami znajdującymi się na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, krajobrazem priorytetowym powinny być „obszary szczególnie cenne dla społeczeństwa ze względu na swoje wartości przyrodnicze, kulturowe, historyczne, architektoniczne, urbanistyczne, ruralistyczne lub estetyczno-widokowe”. Wspólny apel organizacji KATO Protest, stowarzyszenia „Nasz Park” i Prawo-Ekologia-Zdrowie oraz Śląskiego Ruchu Klimatycznego nie dotyczył jednak opinii o przynależności do parku wspomnianych terenów. Była to dogłębna analiza prawna procesu powstawania audytu i działań zarządu województwa. 

Uwagi do kosza

Nadzór prawny wojewody przyznał rację społecznikom. Największe wątpliwości wzbudził sposób rozpatrzenia uwag, których bardzo wiele złożyli w trakcie konsultacji audytu miłośnicy Parku Śląskiego. Jak stwierdził wojewoda w swoim rozstrzygnięciu, uwag nie poddano osobnemu głosowaniu. 

„W związku z powyższym Sejmik Województwa w sposób nieprawidłowy podjął rozstrzygnięcie w sprawie uwag złożonych w toku procedury przyjęcia audytu krajobrazowego”  - czytamy w rozstrzygnięciu wojewody.

Wojewody nie przekonały też tłumaczenia wicemarszałka. Twierdził on, że skoro załączniki do uchwały zarządu województwa śląskiego i uchwały sejmiku są takie same, to radni podtrzymali tym samym rozstrzygnięcia uwag zarządu. Tym samym sejmik „nie dokonał właściwego rozpatrzenia uwag w procesie przyjmowania audytu krajobrazowego”.

To nie była „oczywista omyłka” 

Jeszcze większe zaskoczenie może wywołać sposób, w jaki zarząd w audycie usunął teren dawnych Międzynarodowych Targów Katowickich z obszaru Parku Śląskiego. W korekcie dotyczącej granicy krajobrazu priorytetowego „Park Śląski” uznano, że teren MTK znalazł się w jego granicach z powodu oczywistej omyłki.

Jednak zdaniem wojewody wykreślenie z krajobrazu ma tak duże konsekwencje, że nie można uznać tego za oczywisty i techniczny błąd. Zdaniem nadzoru prawnego była to „istotna ingerencja w zakres merytoryczny audytu krajobrazowego”.  Sprostowania rzekomej „oczywistej omyłki” dokonano na wniosek osoby fizycznej, ale to nie było wiążące dla zarządu województwa. 

„Wprowadzenie zmian w zakresie granic krajobrazu priorytetowego „Park Śląski” w formie sprostowania oczywistej omyłki pomija tryb uchwalania audytu krajobrazowego i z tego powodu (...) stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania audytu” - pisze wojewoda w swoim rozstrzygnięciu. Tak istotna zmiana powinna wpłynąć na zmianę projektu audytu jeszcze przed głosowaniem sejmiku. 

Wojewoda uznał uchwałę za nieważną. To oznacza, że województwo śląskie audytu krajobrazowego w tym momencie nie ma. Rozstrzygnięcie wojewody może zostać zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w ciągu miesiąca. Pod koniec maja okaże się, co zrobi w tej sytuacji marszałek.